Balon balığı avcılığı, deniz ekosistemine zarar veren istilacı balon balıklarının kontrol altına alınması amacıyla devlet tarafından desteklenen bir uygulamadır.
Balon balığı, Akdeniz’e Süveyş Kanalı yoluyla giren ve yerli balık türlerine zarar veren bir istilacı türdür. Bu balıklar hızla çoğalarak diğer balık popülasyonlarını tehdit eder ve balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkiler.
Türkiye, 2020 yılında başlattığı balon balığı avcılığı destek programıyla balıkçıları bu mücadeleye dahil etmiş ve ekosistemin korunmasına katkı sağlamıştır. Program kapsamında avlanan balon balıkları için balıkçılara ödeme yapılır.
Destek miktarı, en zararlı tür olan benekli balon balığı için adet başına 35 lira, diğer türler içinse 10 lira olarak belirlenmiştir. 2026 yılında destek limitleri artırılarak mücadelenin daha etkili hale getirilmesi hedeflenmektedir.
Altı yılda 665 bin balon balığı ekosistemden uzaklaştırılmış ve balıkçılara yaklaşık 13 milyon lira destek ödemesi yapılmıştır. Bu uygulama sayesinde yaklaşık 50 milyon yeni balon balığının ekosisteme katılması da engellenmiştir.
Balon balığı avcılığı, sadece ekolojik fayda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda balıkçılara da ekonomik katkı sunar. Balıkçılar, hem zararlı balıkları avlayarak hem de devlet desteklerinden yararlanarak gelir elde ederler.
Uygulama, bilimsel verilerle desteklenmekte ve sürekli olarak izlenmektedir. Bakanlık, bölgesel değişikliklere göre destek programını güncelleyerek mücadelenin etkinliğini artırmayı hedeflemektedir.
Bu destek programı, diğer Akdeniz ülkelerine de örnek olmuştur. Birçok ülke, Türkiye’nin başlattığı bu uygulamadan esinlenerek benzer destek programları başlatmıştır.
Balon balığı avcılığına katılmak isteyen balıkçılar, yerel balıkçılık birlikleri aracılığıyla başvuruda bulunabilir ve avladıkları balon balıklarını teslim ederek destek ödemesinden faydalanabilirler.