Avrupa'da doğal gaz fiyatları son bir ayda yüzde 50'nin üzerinde artış göstererek ciddi bir alarm durumuna geçti. Hollanda merkezli TTF endeksinde ağustos vadeli kontratlar megavatsaat başına 63,58 avroya ulaşırken, fiyatlardaki bu sert yükselişin arkasında birkaç temel faktör bulunuyor.
Sıcak hava dalgaları Avrupa genelinde elektrik talebini artırırken, Fransa'da bazı nükleer santrallerin üretim düşürmesi doğal gaz santrallerine olan bağımlılığı artırdı. Aynı dönemde Asya'daki yüksek sıcaklıklar da LNG talebini yükselterek Avrupa ile Asya arasında kargo rekabetini şiddetlendirdi. Bu durum, bazı LNG sevkiyatlarının daha yüksek fiyat teklif eden Asyalı alıcılara yönelmesine neden oldu.
Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı ise yüzde 54,38 seviyesinde bulunuyor. Kış sezonu öncesinde depoların doldurulmaya çalışıldığı bu dönemde, LNG arzında yaşanabilecek aksaklıklar fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Hürmüz Boğazı'ndaki LNG sevkiyatlarına ilişkin endişeler de piyasalarda ağırlık kazanmaya devam ediyor.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol tüketiminin yaklaşık beşte biri ile küresel LNG ihracatının yüzde 20'sinin geçtiği bir nokta olarak öne çıkıyor. Boğazdaki olası aksaklıkların uzaması durumunda Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarının yüksek seviyelerde kalabileceği değerlendiriliyor. Goldman Sachs da Orta Doğu'daki gerilimin LNG ihracatının toparlanmasını yavaşlatacağı beklentisiyle Avrupa doğal gaz fiyatlarına ilişkin tahminini yukarı yönlü revize etti.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) da Körfez'den LNG ihracatının yeniden başlamasında yaşanabilecek gecikmelerin küresel piyasaların daha uzun süre sıkı kalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun özellikle kış öncesinde depolarını doldurmaya çalışan Avrupa ülkelerini olumsuz etkileyeceği belirtiliyor.
Türkiye açısından bakıldığında, Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin dolaylı etkileri hissedilebilir. Türkiye'nin doğal gaz ithalatında Avrupa piyasalarına bağımlı olan unsurlar bulunmasa da, küresel LNG fiyatlarındaki artış yerel fiyatlara yansıyabilir. Ayrıca, enerji maliyetlerindeki yükselişin sanayi ve tüketici fiyatlarına etkisi de dikkatle izlenmesi gereken bir konu olarak öne çıkıyor.
Bu gelişmeler ışığında, Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarının seyri ve küresel LNG piyasasındaki dinamikler yakından takip edilmeli. Enerji maliyetlerinin gelecekteki seyri, hem Avrupa ülkeleri hem de Türkiye için önemli bir belirsizlik kaynağı olarak karşımızda duruyor.