Amortisman, bir işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmek için satın aldığı duran varlıkların (gayrimenkul, demirbaş, telif hakkı gibi) zamanla uğradığı değer kaybını, muhasebe kayıtlarına yansıtma sürecidir. Bu varlıklar, faydalı ömürleri boyunca aşınma, eskime veya teknolojik eskime nedeniyle değer kaybeder. Amortisman süreci, varlığın aktiflere katıldığı yıl başlar ve ekonomik ömrünün sona erdiği yıl tamamlanır.
Amortisman oranları, duran varlığın satın alma bedelinin faydalı ömrüne bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin, 100.000 TL’ye satın alınan bir makinenin faydalı ömrü 10 yıl ise, yıllık amortisman oranı %10 olur. Bu oran, Vergi Usul Kanunu’na göre Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ekonomik ömürlere göre ilan edilir. Duran varlığın faydalı ömrü ise, varlığın türüne göre değişiklik gösterir; örneğin, binalar için 50 yıl, bilgisayarlar için 3-5 yıl gibi.
Üç farklı amortisman yöntemi bulunur: normal, hızlandırılmış ve fevkalade. Normal amortismanda her yıl eşit tutarda amortisman ayrılırken, hızlandırılmış amortismanda (azalan bakiyeler yöntemi) ilk yıllarda daha yüksek oranda amortisman ayrılır. Fevkalade amortisman ise sadece doğal afetler veya teknolojik ilerleme gibi olağandışı durumlarda uygulanabilir.
Hızlandırılmış amortisman yöntemi, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler tarafından kullanılabilir. Bu yöntemde, normal amortisman oranının iki katına kadar amortisman ayrılabilir. Ancak mükellefler, bir kez normal amortismana geçtikten sonra hızlandırılmış yönteme geri dönemeyebilirler.
Amortisman ayırma sınırı, KDV hariç 1.000 TL’dir. Bu tutarın altındaki duran varlıklar doğrudan gider olarak kaydedilebilir. Ayrılan amortisman tutarları, şirketlerin muhasebe defterlerinde birikmiş amortisman hesabına kaydedilir ve bilançoda gösterilir.
Amortisman hesaplaması, işletmelerin vergi yükümlülüklerini doğru şekilde belirlemesine yardımcı olur. Ayrıca, duran varlıkların yenilenmesi için gerekli fonların oluşturulmasını sağlar. Bu nedenle, amortisman süreci hem muhasebe hem de finansal planlama açısından kritik öneme sahiptir.
güncel kuru hesaplamak için dönüştürücü aracımızı kullanabilirsiniz