Dondurulmuş varlıklar, uluslararası yaptırımlar kapsamında bir ülkede bloke edilen finansal varlıklardır. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası’na ait varlıkları dondurma kararı aldı. Bu varlıkların önemli bir kısmı Brüksel merkezli Euroclear’da saklanıyor. AB ülkeleri, dondurulmuş bu varlıkların Ukrayna’nın savunma ve yeniden yapılanma ihtiyaçlarına yönlendirilmesini tartışıyor.
AB Dışişleri Bakanları, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’ya aktarılmasına ilişkin yeni seçeneklerin değerlendirilmesi için AB Komisyonuna ortak çağrı yaptı. İsveç, Hollanda, Polonya ve İspanya’nın yanı sıra AB Dönem Başkanı İrlanda’nın dışişleri bakanları, bu varlıkların Ukrayna’ya kredi teminatı olarak kullanılabileceğini ve Rusya’nın yol açtığı yıkımın bedelini ödemesini sağlayabileceğini vurguladı. Mektupta, Avrupalı vergi mükelleflerinin üzerindeki yükün azaltılması ve Rusya üzerindeki baskının artırılması hedeflendiği belirtildi.
Dondurulmuş varlıkların kullanımında en büyük engel, uluslararası hukuka uygunluk ve mali risklerin paylaşılması konusunda yaşanan belirsizlikler. Belçika Başbakanı, Euroclear’da bulunan yaklaşık 185 milyar avroluk Rus varlığının kullanımına ilişkin hukuki ve mali risklerin AB ülkeleri arasında paylaşılması gerektiğini savunmuştu. Ancak bu çekincelerin giderilememesi üzerine AB, Ukrayna’ya ortak borçlanma yoluyla 90 milyar avro kaynak sağlamaya karar vermişti.
AB Komisyonu, teknik uzmanlarla birlikte dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna yararına kullanılmasına yönelik yeni yöntemleri incelemeye başladı. Bu yöntemlerin uluslararası hukuka uygunluğunun yanı sıra mali ve ekonomik risklerin tüm AB ülkeleri tarafından paylaşılması gerekiyor. 1-2 Eylül’de İrlanda’da yapılacak gayriresmi AB dışişleri bakanları toplantısı, bu konunun yeniden gündeme getirilmesi için önemli bir fırsat olarak görülüyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin savunma bütçesinde bu yıl yaklaşık 23 milyar avroluk açık oluşabileceğini açıklayarak ek mali destek talebinde bulundu. AB’nin dondurulmuş varlıkları kullanma seçeneği, Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu ek finansmanı sağlamada kilit rol oynayabilir. Bu hamle, hem Ukrayna’nın direncini artıracak hem de Rusya’nın izolasyonunu derinleştirecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
Bu süreçte, AB ülkelerinin ortak hareket etmesi ve hukuki dayanak oluşturması kritik önem taşıyor. Dondurulmuş varlıkların kullanımı, uluslararası hukuk çerçevesinde titizlikle değerlendirilmeli ve Rusya’nın yaptırımlara karşı geliştirdiği stratejilere karşı etkili bir yanıt olarak konumlandırılmalı. AB’nin bu adımı, hem Ukrayna’ya destek hem de Rusya’ya karşı caydırıcılık açısından önemli bir gelişme olabilir.
Bu konu, sadece Ukrayna’nın geleceği için değil, uluslararası hukukun ve yaptırımların etkinliğinin de bir göstergesi olacak. AB’nin bu hamlesi, küresel finansal sistemdeki blokajların nasıl yönetileceğine dair yeni bir model oluşturabilir.